Asbest in de scheepvaart en andere objecten

Asbest is een veelzijdig materiaal dat vroeger op grote schaal is gebruikt. Later bleek dat asbest ook heel gevaarlijk kan zijn: het materiaal bestaat uit kleine vezels die kanker kunnen veroorzaken als ze vrijkomen en worden ingeademd. Daarom is het toepassen van asbest sinds 1 juli 1993 verboden. In veel gebouwen, woningen en objecten (zoals treinen en schepen) bevindt zich nog asbesthoudend materiaal. Dat kan forse risico’s met zich meebrengen, vooral tijdens het bewerken en slopen van asbest, omdat daarbij veel vezels vrijkomen.

1. Wat moet een bedrijf of instelling doen en laten als het asbest aantreft?

Neem nooit overhaaste beslissingen als u in een gebouw asbest aantreft. Onzorgvuldig verwijderen van asbest brengt vaak meer risico’s met zich mee dan het laten zitten. U moet (laten) beoordelen of er sprake is van een risico. Dat risico is het grootst als de vezels vrij in de lucht aanwezig zijn en kunnen worden ingeademd. Hechtgebonden asbest dat niet is beschadigd en niet-hechtgebonden asbest dat goed is afgeschermd, veroorzaken geen risico’s zolang deze materialen niet worden bewerkt of verwijderd. Er geldt in dergelijke situaties dan ook geen verplichting asbest te verwijderen.

Maar als er niet-hechtgebonden asbest aanwezig is dat niet of niet goed is afgeschermd, kunnen er risico’s optreden voor gebruikers van het bouwwerk of object. Ook hechtgebonden asbest kan risico’s veroorzaken, bijvoorbeeld als het wordt beschadigd of bewerkt (denk bijvoorbeeld aan schuren, boren, zagen en breken). In dergelijke gevallen is verwijdering of afscherming noodzakelijk.

2. Mag een bedrijf of instelling zelf asbesthoudende materialen weghalen of asbesthoudende constructies slopen?

In de meeste gevallen niet, omdat dat gevaarlijk is voor uw gezondheid en die van anderen. Daarom is het in de meeste gevallen verplicht om sloop- en verwijderingswerkzaamheden door een deskundig asbestverwijderingsbedrijf te laten doen.

3. Welke regels gelden er als niet-hechtgebonden asbest, zoals spuitasbest, aanwezig is in een gebouw waar gewerkt wordt?

Er kunnen aanwijzingen zijn dat zich in een bouwwerk of object niet-hechtgebonden asbest bevindt dat niet of niet goed is afgeschermd en risico’s veroorzaakt voor werknemers die zich in dat bouwwerk of object bevinden. In dat geval is de werkgever volgens het Arbeidsomstandighedenbesluit verplicht een risico-inventarisatie en evaluatie uit te voeren. De werkgever moet dan zodanige maatregelen treffen dat de asbestblootstelling zo laag mogelijk is. Deze maatregelen kunnen bestaan uit verwijdering van het asbest, maar ook uit afscherming: de keuze is aan de werkgever. Als zich in een gebouw spuitasbest bevindt (de meest niet-hechtgebonden vorm waarin asbest kan voorkomen) dat niet of niet goed is afgeschermd, dan is het gezondheidsrisico voor de gebruikers van het gebouw hoog. In zo’n geval moeten direct maatregelen worden genomen. De Arbeidsinspectie kan deze
maatregelen zo nodig afdwingen.